| ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ |

Η αποτελεσματικότητα των φαρμάκων για τη ΣΚΠ συνδέεται με την ηλικία


Μία νέα μετα-ανάλυση δοκιμής φαρμάκων ΣΚΠ, που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Neurology , αποκάλυψε ότι η αποτελεσματικότητα των θεραπειών που τροποποιούν τη νόσο Disease modifying therapies (DMTs) ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία. 1

Δεδομένου του ευρέος φάσματος των DMT που είναι τώρα διαθέσιμα, οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας και οι άνθρωποι με σκλήρυνση κατά πλάκας πρέπει να είναι καλά πληροφορημένοι σχετικά με τη σχετική αποτελεσματικότητα των διαφόρων θεραπειών σε διαφορετικά στάδια της πορείας της νόσου. Αυτή η νέα μελέτη εξέτασε κατά πόσο η αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων DMT διαφέρει ανάλογα με την ηλικία του ατόμου που έλαβε θεραπεία.

Η Δρ Ann Marie Weideman και οι συνάδελφοί της εξήγαγαν μεσαία δεδομένα από 38 δημοσιευμένες κλινικές δοκιμές και έπειτα εφάρμοσαν ένα στατιστικό μοντέλο που ονομάζεται γραμμική παλινδρόμηση για να διερευνηθεί η σχέση μεταξύ αποτελεσματικότητας φαρμάκου και ηλικίας. Η αποτελεσματικότητα μετρήθηκε με βάση πόσο καλά το κάθε φάρμακο εμπόδισε την εξέλιξη της αναπηρίας σε σύγκριση (άμεσα ή έμμεσα) με το εικονικό φάρμακο. Αυτές οι μελέτες περιελάμβαναν πάνω από 28.000 άτομα με ΣΚΠ και 13 τύπους φαρμάκων ΣΚΠ (παρασκευάσματα ιντερφερόνης βήτα και 12 ανοσορρυθμιστικά φάρμακα).

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αποτελεσματικότητα των DMTs μειώθηκε σημαντικά με την πρόοδο της ηλικίας, ανεξάρτητα από το επίπεδο αναπηρίας στην αρχή της δοκιμής (βλ. Εικόνα).

Συγκεκριμένα, το μοντέλο προέβλεπε ότι κατά μέσον όρο τα DMT παύουν να είναι αποτελεσματικά πέρα από την ηλικία περίπου 53 ετών.

Όταν τα DMT χαμηλής και υψηλής αποτελεσματικότητας μοντελοποιήθηκαν χωριστά, τα φάρμακα υψηλής αποτελεσματικότητας ήταν πιο αποτελεσματικά από τα φάρμακα χαμηλής αποτελεσματικότητας μόνο όταν χρησιμοποιούνται σε άτομα ηλικίας 40,5 ετών ή νεότερα. Μετά από αυτό το σημείο δεν υπήρχε όφελος για τον μέσο άνθρωπο με ΣΚΠ να χρησιμοποιεί φάρμακα υψηλής αποτελεσματικότητας.
Οι συγγραφείς υπογράμμισαν ότι η συνεχής απώλεια αποτελεσματικότητας με την ηλικία που αναφέρθηκε σε αυτή τη μελέτη υποστηρίζει την ιδέα ότι "η προοδευτική ΣΚΠ είναι απλώς ένα μεταγενέστερο στάδιο της διαδικασίας της νόσου".

Φιγούρα. Η σχέση μεταξύ της αποτελεσματικότητας των φαρμάκων ΣΚΠ και της ηλικίας. Αναπαράγεται από τους Weideman et al. Front Neurol. 2017;8:577.1


Τι δείχνει αυτό το γράφημα;

Κάθε  έγχρωμος κύκλος  αντιπροσωπεύει μια κλινική δοκιμή. Η θέση του δείχνει τη  μέση  αποτελεσματικότητα του φαρμάκου σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο και τη  μέση  ηλικία των συμμετεχόντων στη συγκεκριμένη δοκιμή, ενώ το μέγεθος του κύκλου υποδεικνύει τη σπουδαιότητα αυτής της δοκιμής στο στατιστικό μοντέλο (δοκιμές με περισσότερους συμμετέχοντες και μεγαλύτερη διάρκεια, δόθηκαν περισσότερο βάρος από ό, τι οι πολύ μικρότερες δοκιμές).

Οι διακεκομμένες γραμμές  δείχνουν το στατιστικό μοντέλο γραμμικής παλινδρόμησης που εφαρμόζεται στα δεδομένα - αυτό υποδεικνύει τη  μέση  αναμενόμενη αποτελεσματικότητα σε διαφορετικές ηλικίες.

Υπάρχουν περιορισμοί σε αυτήν την προσέγγιση μοντελοποίησης; η ανάλυση περιελάμβανε μόνο μία δοκιμή με μέση ηλικία άνω των 50 ετών, για παράδειγμα και τα οφέλη των ατόμων που θα βιώσουν από τα DMT θα διαφέρουν ανάλογα με τους γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες. Παρόλα αυτά, αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ενημέρωση των κλινικών και των ατόμων με ΣΚΠ όταν συζητούν εναλλακτικές θεραπείες. Οι συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα: "Η καθυστέρηση κάθε DMT, ακόμη και για μερικά χρόνια, οδηγεί σε μείωση της αθροιστικής αποτελεσματικότητας που δεν μπορεί να επανακτηθεί εύκολα επιλέγοντας πιο επιθετικές θεραπείες σε μεταγενέστερη ηλικία".

Αναφορά

1.Weideman AM, Tapia-Maltos MA, Johnson K, et al. Meta-analysis of the Age-Dependent Efficacy of Multiple Sclerosis Treatments. Front Neurol. 2017;8:577; doi:10.3389/fneur.2017.00577.

Πηγή: www.msbrainhealth.org

Πολλαπλή σκλήρυνση: Ο παράγοντας κινδύνου που επηρεάζει τα παιδιά


Μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν με πολλαπλή σκλήρυνση και χειρότερη ανταπόκριση στις θεραπείες έχουν τα παιδιά, τα οποία φέρουν έναν συγκεκριμένο παράγοντα κινδύνου.

Αυτός δεν είναι άλλος από τα παραπανίσια κιλά, όπως αναφέρει το Journal of the American Medical Association.

Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν ερευνητές από το Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο του Göttingen, Georg August University Göttingen.

Όπως φαίνεται, τα υπέρβαρα και τα παχύσαρκα παιδιά διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης της υποτροπιάζουσας μορφής της νόσου και είναι λιγότερο δεκτικά στα φάρμακα, που προορίζονται για τη θεραπεία της ασθένειας.

Τα στοιχεία προήλθαν από την ενδελεχή εξέταση των ιατρικών αρχείων 453 παιδιών, τα οποία διαγνώστηκαν με πολλαπλή σκλήρυνση πριν από την ηλικία των 18 ετών.

Πρόκειται για μια απομυελινωτική ασθένεια, στην οποία τα νεύρα δεν λειτουργούν σωστά. Οι επιπτώσεις μπορεί να διαφέρουν, όπως και τα συμπτώματα.

Πρόκειται, πάντως, για μια ανίατη ασθένεια, τα συμπτώματα της οποίας, ωστόσο, μπορούν να αντιμετωπιστούν, με τις κατάλληλες θεραπείες.

Υπάρχουν δύο μορφές πολλαπλής σκλήρυνσης, η υποτροπιάζουσα και η προοδευτική. Τα άτομα με υποτροπιάζουσα μορφή περνούν από περιόδους, κατά τις οποίες η ασθένεια είναι ενεργή και από άλλες, που δεν είναι. Στα άτομα με την προοδευτική μορφή η νόσος δεν σταματά ποτέ και τα συμπτώματα και οι βλάβες αυξάνονται προοδευτικά.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 13% των παιδιών με πολλαπλή σκλήρυνση ήταν υπέρβαρο και το 14,8% ήταν παχύσαρκο.

Αυτό και μόνο το εύρημα δείχνει ότι η παιδική παχυσαρκία σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης της ασθένειας.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν, επίσης, ότι αυτά τα παιδιά δεν ανταποκρίθηκαν στα φάρμακα και ότι είχαν υψηλότερα ποσοστά υποτροπής. Μάλιστα όσα περισσότερα τα κιλά, τόσο χειρότερη η υποτροπή.

Επιπλέον οι ερευνητές εξέτασαν τις μαγνητικές τομογραφίες των παιδιών κατά τη διάγνωση και κατά τη διάρκεια των υποτροπών. Ανέφεραν ότι δεν βρέθηκαν ενδείξεις για υψηλότερη από την κανονική ενεργή φλεγμονώδη ανταπόκριση σε παιδιά με υψηλό δείκτη μάζας σώματος.


Από Βίκυ Καρατζαφέρη
Πηγή: healthmag.gr

Τι είναι ένα περίβλημα μυελίνης;


Το περίβλημα μυελίνης είναι η μόνωση λιπώδους ιστού που προστατεύει τα νευρικά σας κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα αποτελούν μέρος του κεντρικού νευρικού σας συστήματος , το οποίο μεταφέρει μηνύματα εμπρός και πίσω μεταξύ του εγκεφάλου σας και του υπόλοιπου σώματος.

Εάν έχετε Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (ΣΚΠ), μια ασθένεια που προκαλείτε από το ανοσοποιητικό σας σύστημα και επιτίθεται στο κεντρικό νευρικό σύστημα, με αποτέλεσμα η μόνωση της μυελίνης να υποστεί βλάβη. Αυτό σημαίνει ότι τα νεύρα σας δεν θα μπορούν να στέλνουν και να λαμβάνουν μηνύματα όπως θα έπρεπε.

Εξαιτίας αυτού, η ΣΚΠ μπορεί να αποδυναμώσει τους μυς σας, να βλάψει το συντονισμό σας και, στις χειρότερες περιπτώσεις, να σας παραλύσει. Η ΣΚΠ επηρεάζει περίπου 1 στους 750 ανθρώπους και εμφανίζεται συνήθως μεταξύ των 20 και 50 ετών. Δεν είναι ξεκάθαρο τι το προκαλεί και δεν υπάρχει γνωστή θεραπεία.

Τη μυελίνη και τα νεύρα σας
Το περίβλημα της μυελίνης περιτυλίγεται γύρω από τις ίνες που είναι το μακρύ σπειροειδές τμήμα ενός νευρικού στοιχείου. Το περίβλημα προστατεύει αυτές τις ίνες, γνωστές ως άξονες, όπως σαν τη μόνωση γύρω από ένα ηλεκτρικό καλώδιο.

Όταν αυτή η μόνωση της μυελίνης είναι υγιής, τα νευρικά σήματα αποστέλλονται και λαμβάνονται γρήγορα. Αλλά αν έχετε ΣΚΠ, το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού σας αντιμετωπίζει τη μυελίνη ως απειλή. Επιτίθεται τόσο στη μυελίνη όσο και στα κύτταρα που την κάνουν.
Όταν συμβεί αυτό, τα νεύρα μέσα από το περίβλημα μπορούν να υποστούν βλάβη. Αυτό αφήνει τα σημάδια στα νεύρα σας - γνωστά ως σκλήρυνση - και αυτό καθιστά πιο δύσκολο για αυτά να στέλνουν τα μηνύματα που λένε στο σώμα σας να κινηθεί.

Η ερεύνα της μυελίνης
Πολλές από τις έρευνες στη ΣΚΠ επικεντρώνονται στην ενίσχυση της ικανότητας του οργανισμού σας να επισκευάσει την κατεστραμμένη μυελίνη.

Οι επιστήμονες εξετάζουν:

  • Τρόπους πρόληψης των χημικών αντιδράσεων που οδηγούν σε βλάβη της μυελίνης.
  • Φάρμακα ή πειραματικές θεραπείες που μπορεί να αποτρέψουν ή να διορθώσουν τη σκλήρυνση κατά πλάκας.
  • Ποια είναι αντισώματα και οι πρωτεΐνες που καταπολεμούν τη νόσο στο ανοσοποιητικό σας σύστημα που προκαλούνται όταν αρρωστήσετε και προσβάλλουν τη μυελίνη.
  • Εάν τα βλαστοκύτταρα - τα οποία μπορούν να αναπτυχθούν σε διαφορετικούς τύπους ιστών - μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιστροφή της βλάβης που προκαλείται από την σκλήρυνση κατά πλάκας.



Πηγή: www.webmd.com

Απλές συμβουλές για την ουροδόχο κύστη όταν έχετε Πολλαπλή Σκλήρυνση


Εάν τα συμπτώματα της σκλήρυνσης κατά πλάκας σας κάνουν να πηγαίνετε στο μπάνιο πιο συχνά από ότι θέλετε, δοκιμάστε μερικές απλές συμβουλές που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Πίνετε λιγότερο νερό. Πιείτε ένα μικρό ποτήρι νερό (περίπου 6 έως 8 γουλιές) όλες με τη μία, κάθε λίγες ώρες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό είναι καλύτερο από το να πίνετε συνεχώς, κάτι που μπορεί να σας κάνει να θέλετε να ουρήστε πιο συχνά. Θα ξέρετε πότε θα έχετε πιει αρκετά, επειδή τα ούρα σας θα γίνουν ανοικτά κίτρινα.

Σταματήστε να πίνετε πριν από τον ύπνο. Μείνετε ενυδατωμένοι, αλλά μην πίνετε πολύ κοντά στην ώρα του ύπνου. Το τελευταίο ποτό της ημέρας, νερό ή άλλο υγρό να είναι τουλάχιστον 2 ώρες πριν πάτε για ύπνο.

Περιορίστε την καφεΐνη και το αλκοόλ. Περιορίστε τον καφέ, τη σόδα, την μπύρα και το κρασί. Η καφεΐνη και το αλκοόλ μπορεί να ερεθίσουν την ουροδόχο κύστη σας και να αυξήσουν την επιθυμία να πάτε στη τουαλέτα. Το αλκοόλ επηρεάζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο τα νεφρά σας απορροφούν το νερό και μπορεί να κάνει την ουροδόχο κύστη σας να γεμίζει πιο γρήγορα από ό, τι συνήθως.

Μην καπνίζετε. Η νικοτίνη είναι μια άλλη ερεθιστική ουσία στην ουροδόχο κύστη. Αν καπνίζετε, ζητήστε τη συμβουλή του γιατρού σας για προϊόντα αντικατάστασης νικοτίνης, φάρμακα και άλλες μεθόδους που θα σας βοηθήσουν να το κόψετε.

Κάνετε ασκήσεις Kegel . Ακριβώς όπως γυμνάζετε τους δικέφαλους και τους τρικέφαλους σας, μπορείτε να ενισχύσετε τους μυς του πυελικού εδάφους που υποστηρίζουν την ουροδόχο κύστη. Αυτοί οι μύες κρατούν ούρα στην ουροδόχο κύστη σας, έτσι ώστε να μην διαρρεύσουν όταν φτερνίζεστε, βήχετε ή γελάτε.

Για να βρείτε τους σωστούς μυς, συμπιέστε, όπως θα κάνατε για να σταματήσει η ροή των ούρων, κρατήστε τους πατημένους για περίπου 4 δευτερόλεπτα και μετά αφήστε τους. Κάνετε αυτές τις ασκήσεις μερικές φορές κάθε ώρα. Δεν χρειάζεται να είστε σε ένα ιδιαίτερο μέρος ή να το κάνετε σε κάποιο συγκεκριμένο χρόνο. Κάντε τις ασκήσεις όπου και όποτε θέλετε.

Αν αντιμετωπίζετε δυσκολίες στην εύρεση των μυών του πυελικού εδάφους, ζητήστε βοήθεια από κάποια νοσοκόμα ή φυσιοθεραπευτή.

Επανεκπαίδευση της ουροδόχου κύστης. Πηγαίνετε στο μπάνιο με κανονικό πρόγραμμα, όπως κάθε 2 ώρες. Κάντε το ακόμη και αν δεν αισθάνεστε να το χρειάζεστε. Με αυτόν τον τρόπο θα εμποδίσετε την ουροδόχο κύστη σας να γεμίσει πάρα πολύ και να ξεχειλίζει.

Αν νιώθετε την ανάγκη να ουρήστε πριν γεμίσει στις 2 ώρες, προσπαθήστε να το κρατήσετε για 5 λεπτά ακόμα, σφίγγοντας τους μυς του πυελικού σας εδάφους. Με την πάροδο του χρόνου, θα πρέπει να έχετε τη δυνατότητα σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα μεταξύ των επισκέψεων στο μπάνιο.


Πηγή: www.webmd.com

13 παράδοξα συμπτώματα της Σκλήρυνσης Κατά Πλάκας (ΕΙΚΟΝΕΣ)


Υπερβολική κούραση, έλλειψη ισορροπίας, τσιμπήματα και μούδιασμα, επιβράδυνση της σκέψης, προβλήματα όρασης, συγκαταλέγονται στα κλασικά πρώτα συμπτώματα της πολλαπλής σκλήρυνσης ή σκλήρυνσης κατά πλάκας.

Η βλάβη όμως στο κεντρικό νευρικό σύστημα, δηλαδή τον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη, έχει επιπτώσεις σε ένα ευρύ φάσμα λειτουργιών, οι οποίες εκδηλώνονται με πολλούς και συχνά μη αναμενόμενους τρόπους.

Μελέτη: Η δίαιτα στη χοληστερόλη, μειώνει την κόπωση στη Πολλαπλή Σκλήρυνση


Μια μικρή μελέτη διαπιστώνει ότι η δίαιτα που βελτιώνει τα επίπεδα χοληστερόλης μπορεί να μειώσει την κόπωση που σχετίζεται στη Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (ΣΚΠ)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

  • Σε μια μικρή πιλοτική μελέτη, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μια συγκεκριμένη δίαιτα που βελτίωσε το προφίλ των λιπιδίων των συμμετεχόντων (επίπεδα λιπών στο αίμα, συμπεριλαμβανομένης της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων) και το μειωμένο σωματικό βάρος, οδήγησε επίσης σε μειώσεις της κόπωσης που σχετίζεται στη ΣΚΠ.
  • Εάν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν από μεγαλύτερες μελέτες, αυτό μπορεί να προσφέρει μια άλλη στρατηγική για τη θεραπεία της κόπωσης κατά της Σκλήρυνσης Κατά Πλάκας. Βρίσκεται σε εξέλιξη αυτή η μελέτη παρακολούθησης.
  • Ο Dr. Kelly Fellows Maxwell και άλλοι στο State University της Νέας Υόρκης, Buffalo, ο Dr. Terry Wahls και άλλοι στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο PLOS ONE ( που δημοσιεύτηκε online στις 18 Ιουνίου 2019 ).


ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ 

Ιστορικό: Η κόπωση - η έλλειψη σωματικής ή ψυχικής ενέργειας - είναι ένα σύνηθες σύμπτωμα ΣΚΠ. Η κόπωση που σχετίζεται με τη ΣΚΠ έχει πολλές πιθανές αιτίες, όπως φλεγμονή του κεντρικού νευρικού συστήματος, θερμότητα, διαταραχές του ύπνου, κατάθλιψη, άγχος, κακή διατροφή και άλλες υποκείμενες ιατρικές παθήσεις. Υπάρχουν πολλές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση της κόπωσης κατά της σκλήρυνσης κατά πλάκας, οι οποίες είχαν μικτά αποτελέσματα. Ορισμένες διατροφικές παρεμβάσεις έχουν δείξει προκαταρκτική υπόσχεση και επειδή τα επίπεδα χοληστερόλης έχουν συσχετιστεί με την πρόοδο της νόσου στη σκλήρυνση κατά πλάκας, οι ερευνητές αναρωτήθηκαν εάν μια δίαιτα που σχεδιάστηκε για να βελτιώσει τα επίπεδα χοληστερόλης θα μπορούσε να επηρεάσει την κούραση.

Η μελέτη: Σε αυτήν την πιλοτική μελέτη, 18 άτομα με προοδευτική σκλήρυνση κατά πλάκας ακολούθησαν δίαιτα που συνιστούσε υψηλή πρόσληψη λαχανικών, φρούτων και συμπληρωμάτων διατροφής όπως το ιχθυέλαιο, που ενθάρρυνε την κατανάλωση ζωικών και φυτικών πρωτεϊνών • και εξαίρεσαν τα τρόφιμα με σπόρους που περιέχουν γλουτένη, γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά. Επιπλέον, σχεδίασαν προγράμματα άσκησης, νευρομυϊκής ηλεκτρικής διέγερσης (NMES) και προγράμματα περιορισμού του στρες για κάθε συμμετέχοντα, ο οποίος τηρούσε καθημερινά ημερολόγια των δραστηριοτήτων και της πρόσληψης τροφής του. Η χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια των συμμετεχόντων ελέγχθηκαν στην αρχή της μελέτης και 12 μήνες αργότερα και τα επίπεδα κόπωσης αξιολογήθηκαν κάθε τρεις μήνες.

Αποτελέσματα: Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα βελτιωμένα προφίλ λιπιδίων του αίματος, ιδιαίτερα τα τριγλυκερίδια και η HDL χοληστερόλη, μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της κόπωσης της ΣΚΠ. Βρήκαν βελτιώσεις στους συμμετέχοντες συνολικά - σε επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων, μειωμένο σωματικό βάρος και βαθμολογίες κόπωσης (που μετράται στη κλίμακα σοβαρότητας της κόπωσης). Η μείωση της κόπωσης σχετίζεται περισσότερο με την κατανάλωση περισσότερων από τα συνιστώμενα τρόφιμα και λιγότερο με τα αποκλεισμένα τρόφιμα. Η άσκηση, η νευρομυϊκής ηλεκτρικής διέγερσης (NMES) και τα στοιχεία περιορισμού του στρες δεν φαίνεται να επηρεάζουν την κόπωση.

Οι περιορισμοί της μελέτης περιλαμβάνει μικρό μέγεθος δείγματος και έλλειψη ομάδας ελέγχου για σύγκριση. Ένα άλλο πιθανό πρόβλημα είναι ότι το μέγεθος των τροφίμων είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διατηρηθεί με ακρίβεια.

Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα αυτής της μικρής πιλοτικής μελέτης δείχνει ότι οι διαιτητικές προσεγγίσεις μπορεί να έχουν πολλά υποσχόμενα για τη μείωση της κόπωσης της ΣΚΠ. Μια μεγαλύτερη, ελεγχόμενη δοκιμή βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Dr. Wahls, με τη χρηματοδότηση της National MS Society, για να συγκρίνει την ικανότητα δύο διαφορετικών δίαιτων να μειώσει την κόπωση.


Πηγή: www.nationalmssociety.org


Ποια κληρονομική αιτία αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο στη Πολλαπλή Σκλήρυνση


Επιστήμονες στον Καναδά εντόπισαν μια σπάνια κληρονομική γενετική μετάλλαξη, που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο να εμφανίσει ένας άνθρωπος πολλαπλή σκλήρυνση.

Η μετάλλαξη βρέθηκε σε δύο καναδικές οικογένειες, πολλά μέλη των οποίων έχουν διαγνωσθεί με τη νευρολογική πάθηση, γνωστή και ως σκλήρυνση κατά πλάκας. Στις δύο αυτές οικογένειες το 70% όσων ατόμων διαθέτουν τη συγκεκριμένη μετάλλαξη, έχουν εμφανίσει τη νόσο.

Η ανακάλυψη ενισχύει την πεποίθηση των επιστημόνων ότι μερικές τουλάχιστον μορφές της νόσου είναι κληρονομικές. Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες πίστευαν ότι το γενετικό υπόβαθρο της σκλήρυνσης είναι πολύπλοκο και ότι για την εμφάνισή της πολλά γονίδια εμπλέκονται ταυτόχρονα, ενώ οι περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν τον δικό τους ρόλο.

Η νέα μελέτη αποδεικνύει ότι αρκεί μία και μόνη μετάλλαξη για να προκληθεί η νόσος και να περάσει από γενιά σε γενιά. Πάντως η εν λόγω μετάλλαξη φαίνεται να είναι πολύ σπάνια, αφού εκτιμάται ότι μόνο ένας ασθενής στους 1.000 με σκλήρυνση την έχει στο DNA του.

Η νόσος προκαλείται, όταν το ανοσποιητικό σύστημα καταστρέφει τη μυελίνη που προστατεύει και μονώνει τους νευρώνες, με συνέπεια να εμποδίζεται πλέον η ταχεία μετάδοση των ηλεκτρικών σημάτων μέσω των νεύρων από και προς τον εγκέφαλο.

Το «ένοχο» γονίδιο είναι το NR1H3, το οποίο παράγει μια πρωτεΐνη, την LXRA, που δρα ως «διακόπτης» ενεργοποίησης-απενεργοποίησης άλλων γονιδίων. Η μετάλλαξη του γονιδίου αυτού εμποδίζει την ενεργοποίηση ζωτικών γονιδίων, με συνέπεια την πρόκληση φλεγμονής και την καταστροφή της μυελίνης.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή ιατρικής γενετικής Καρλς Βιλαρίνο-Γκουέλ του Πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό "Neuron" (Νευρών), δήλωσαν ότι η ανακάλυψη μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη νέων γενετικών θεραπειών για τη νόσο, ιδίως όσον αφορά την ταχέως εξελισσόμενη προϊούσα μορφή της νόσου (περίπου το 15% των ασθενών).

Πιο συνήθης και πιο ήπια είναι η υποτροπιάζουσα-διαλείπουσα πολλαπλή σκλήρυνση. Αν μελλοντικά κάποιος με αυτή τη μορφή της νόσου διαγνωσθεί πως έχει το γονίδιο NR1H3 στο γονιδίωμά του, θα πρέπει να κάνει έγκαιρα πιο επιθετική θεραπεία για να καθυστερήσει την επιδείνωση της νόσου.


Από Μιχάλη Θερμόπουλο
Πηγή: www.iatropedia.gr

Εποχικές εξάρσεις της Σκλήρυνσης κατά Πλάκας


Τα συμπτώματα της σκλήρυνσης κατά πλάκας ή πολλαπλής σκλήρυνσης φαίνεται να βελτιώνονται καθώς πλησιάζει ο χειμώνας και η μέρα μικραίνει, ενώ αντίθετα τους καλοκαιρινούς μήνες εμφανίζουν επιδείνωση.

Μια νέα επιστημονική έρευνα αποδίδει αυτό το φαινόμενο στο ότι η ορμόνη μελατονίνη, που ρυθμίζει τον κύκλο του ύπνου και αυξάνεται στο σκοτάδι, επιδρά θετικά στην αυτοάνοση νόσο.

Οι Αμερικανοί και Αργεντινοί ερευνητές, με επικεφαλής τον Αργεντινής καταγωγής αναπληρωτή καθηγητή Φρανσίσκο Κουιντάνα του Κέντρου Νευρολογικών Παθήσεων του Νοσοκομείου Brigham & Women's της Βοστώνης και της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό βιολογίας "Cell", ανέφεραν ότι οι εποχικές εξάρσεις της σκλήρυνσης προκαλούνται από τα πτωτικά επίπεδα της μελατονίνης την άνοιξη και το καλοκαίρι. Γι' αυτό, η επιδείνωση είναι πολύ πιο σπάνια τους μήνες του φθινοπώρου και του χειμώνα, όταν η συγκεκριμένη ορμόνη εκκρίνεται σε αυξημένα επίπεδα στον οργανισμό.

Τα επίπεδα μελατονίνης αυξομειώνονται ανάλογα με την εποχή του έτους, πράγμα που έχει επίπτωση στα νευρικά κύτταρα, τα οποία εμπλέκονται στην εκδήλωση της νόσου.

Οι ερευνητές επαλήθευσαν τη θεωρία τους μέσω πειραμάτων που έκαναν σε ποντίκια, χορηγώντας τους μελατονίνη. Προειδοποιούν, ωστόσο, ότι σε καμιά περίπτωση οι ασθενείς δεν θα πρέπει να σπεύσουν να κάνουν χρήση συμπληρωμάτων μελατονίνης, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος παρενεργειών.

Ως γνωστόν, στις αυτοάνοσες παθήσεις, όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, σημαντικό ρόλο παίζουν, τόσο γενετικοί, όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες (λοιμώξεις, κάπνισμα, επίπεδα βιταμίνης D κ.α.). Έτσι η διακύμανση των συμπτωμάτων της νόσου αποδίδεται στους δεύτερους.

Συγκεκριμένα, τα επίπεδα μελατονίνης αυξομειώνονται ανάλογα με την εποχή του έτους, πράγμα που έχει επίπτωση στα νευρικά κύτταρα, τα οποία εμπλέκονται στην εκδήλωση της νόσου. Η αυξημένη μελατονίνη συγκρατεί την αφύσικη υπεραντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος του ασθενούς και έτσι δρα προστατευτικά.

Ο Δρ Κουιντάνα πιστεύει ότι στο μέλλον η μελατονίνη ή παράγωγά της θα μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν σε ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας, αφού προηγηθούν κλινικές δοκιμές. Ήδη οι ερευνητές σχεδιάζουν πιλοτική δοκιμή.


Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μια διαταραχή του νευρικού συστήματος, στην οποία τα κύτταρα του ίδιου του ανοσοποιητικού συστήματος στρέφονται κατά του οργανισμού, καταστρέφοντας την προστατευτική ουσία μυελίνη που περιβάλλει τα νευρικά κύτταρα, επιβραδύνοντας έτσι ή εμποδίζοντας την μετάδοση των μηνυμάτων μεταξύ εγκεφάλου και σώματος.

Οι ασθενείς έχουν συμπτώματα όπως οπτικές διαταραχές, μυική αδυναμία, προβλήματα συντονισμού και ισορροπίας, μνήμης κ.α.

Πηγή: www.sigmalive.com

Ο εγκέφαλος αρχίζει να «τρώει» τον εαυτό του όταν δεν κοιμάται καλά


Ο ύπνος είναι κάτι πολύ παραπάνω από μία απλή ξεκούραση.

Ο λόγος που κοιμόμαστε, βρίσκεται πολύ πιο πέρα ​​από την απλή αναπλήρωση των ενεργειακών μας επιπέδων, η οποία γίνεται κάθε 12 ώρες. Οι εγκέφαλοί μας αλλάζουν την κατάστασή τους όταν κοιμόμαστε, προκειμένου να καθαρίσουν τα τοξικά παραπροϊόντα της νευρικής δραστηριότητας που απομένουν κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Είναι αρκετά περίεργο ότι η ίδια διαδικασία αρχίζει να συμβαίνει και στους εγκεφάλους των ανθρώπων που υποφέρουν επίσης από χρόνια αϋπνία, εκτός εκείνων που βρίσκονται σε υπερδιέγερση. Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι ο επαναλαμβανόμενος κακός ύπνος προκαλεί στον εγκέφαλο την εξαφάνιση μιας σημαντικής ποσότητας νευρώνων και συναπτικών συνδέσεων και η ανάκτηση του ύπνου μπορεί να μην είναι σε θέση να αντιστρέψει τη ζημιά.

Μια ομάδα ερευνητών από το Marche Polytechnic University στην Ιταλία εξέτασε την ανταπόκριση του εγκεφάλου των θηλαστικών σε κακές συνήθειες ύπνου και βρήκε μια παράξενη ομοιότητα ανάμεσα στα ποντίκια που είχαν ξεκουραστεί και στα άυπνα ποντίκια.

Όπως και τα κύτταρα που βρίσκονται σε άλλο σημείο στο σώμα σας, έτσι και οι νευρώνες στον εγκέφαλό σας, ανανεώνονται συνεχώς από δύο διαφορετικούς τύπους γλοιακών κυττάρων, μίας μορφής υποστηρικτικών κυττάρων.

Τα μικρογλοιακά κύτταρα είναι υπεύθυνα για την εκκαθάριση παλαιών και φθαρμένων κυττάρων μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται φαγοκυττάρωση. Η δουλειά των αστρογλοιακών κυττάρων είναι να κόψουν τις περιττές συνάψεις (συνδέσεις) στον εγκέφαλο ώστε να ανανεώσουν και να αναμορφώσουν την σύνδεση.

Γνωρίζουμε ότι αυτή η διαδικασία συμβαίνει όταν κοιμόμαστε ώστε να καθαριστεί η νευρολογική φθορά της ημέρας, αλλά τώρα φαίνεται ότι το ίδιο συμβαίνει όταν αρχίζουμε να μην κοιμόμαστε καλά.

Αλλά αντί αυτό να είναι κάτι καλό, ο εγκέφαλος χάνει το όριο με την εκκαθάριση και αρχίζει να προκαλεί βλάβη στον εαυτό του.

Σκεφτείτε το εξής: σαν κάποιος να καθαρίζει τα σκουπίδια όταν κοιμάστε, σε αντίθεση με κάποιον που έρχεται στο σπίτι σας μετά από αρκετές άυπνες νύχτες και αδιάκριτα πετάει έξω την τηλεόραση, το ψυγείο και το σκυλί της οικογένειάς σας.

«Για πρώτη φορά φαίνεται ότι τα αστρογλοιακά κύτταρα τρώνε κυριολεκτικά τμήματα των συνάψεων εξαιτίας της απώλειας ύπνου», δήλωσαν οι ερευνητές.

Για να το διαπιστώσουν αυτό, οι ερευνητές μελέτησαν τους εγκεφάλους τεσσάρων ομάδων ποντικών:

  • Μία ομάδα αφέθηκε να κοιμηθεί για 6 έως 8 ώρες (η ξεκούραστη ομάδα)
  • Μια άλλη την ξυπνούσαν περιοδικά από τον ύπνο (η αυθόρμητα ξύπνια ομάδα)
  • Μια τρίτη ομάδα διατηρήθηκε ξύπνια για επιπλέον 8 ώρες (η στερημένη από ύπνο ομάδα)
  • Και μια τελική ομάδα διατηρήθηκε αφυπνισμένη για πέντε ημέρες χωρίς καθόλου ξεκούραση (η χρόνια στερημένη από ύπνο ομάδα).

Όταν οι ερευνητές συνέκριναν τη δραστηριότητα των αστρογλοιακών κυττάρων στις τέσσερις ομάδες, τα εντόπισαν στο 5,7% των συνάψεων στους εγκεφάλους της ξεκούραστης ομάδας και στο 7,3% των αυθόρμητα ξύπνιων ποντικιών.

Στην στερημένη από ύπνο και στη χρόνια στερημένη από ύπνο ομάδα, παρατηρούσαν κάτι διαφορετικό: τα αστρογλοιακά κύτταρα είχαν αυξήσει τη δραστηριότητά τους στην κατανάλωση τμημάτων των συνάψεων, όπως τα μικρογλοιακά κύτταρα τρώνε τα απόβλητα, μια διαδικασία γνωστή ως αστρογλοιακή φαγοκυττάρωση.

Στους εγκεφάλους ποντικών που είχαν υποστεί στέρηση ύπνου, τα αστρογλοιακά κύτταρα βρέθηκαν να είναι ενεργά στο 8,4% των συνάψεων και στα χρόνια στερημένα από ύπνο ποντίκια, ένα επιβλητικό 13,5% των συνάψεών τους, παρουσίαζε ενεργοποίηση των αστρογλοιακών κυττάρων.

Οι περισσότερες από τις συνάψεις που φαγώθηκαν στις δύο ομάδες ποντικών που είχαν υποστεί στέρηση ύπνου ήταν οι μεγαλύτερες, οι οποίες ήταν και οι παλαιότερες και πιο βαριά χρησιμοποιούμενες - «σαν τα παλιά έπιπλα ενός σπιτιού» - κάτι που είναι καλό.

Όμως, όταν η ομάδα ήλεγξε τη δραστηριότητα των μικρογλοιακών κυττάρων στις τέσσερις ομάδες, διαπίστωσαν ότι είχε επίσης επιδεινωθεί στην ομάδα που είχε υποστεί χρόνια στέρηση ύπνου.

Και αυτό είναι μια ανησυχία, επειδή η αχαλίνωτη μικρογλοιακή δραστηριότητα έχει συνδεθεί με ασθένειες του εγκεφάλου όπως η νόσος του Alzheimer και άλλες μορφές νευροεκφυλισμού.

«Αυτό που διαπιστώνουμε είναι ότι η αστρογλοιακή φαγοκυττάρωση, κυρίως των προσυναπτικών στοιχείων σε μεγάλες συνάψεις, παρουσιάζεται μετά από οξεία και χρόνια απώλεια ύπνου, αλλά όχι μετά από αυθόρμητο ξύπνημα, υποδηλώνοντας ότι μπορεί να προωθήσει την εκκαθάριση και την ανακύκλωση φθαρμένων συστατικών των ισχυρά χρησιμοποιούμενων, ισχυρών συνάψεων», αναφέρουν οι ερευνητές.

«Αντίθετα, μόνο η χρόνια απώλεια ύπνου ενεργοποιεί τα μικρογλοιακά κύτταρα και προάγει τη φαγοκυτταρική δραστηριότητά τους ... υποδηλώνοντας ότι η εκτεταμένη διακοπή του ύπνου μπορεί να προκαλέσει μικρογλοία και ίσως να προδιαθέσει τον εγκέφαλο σε άλλες μορφές προσβολής».

Πολλά ερωτήματα φυσικά παραμένουν, όπως εάν η διαδικασία αυτή αναπαράγεται στον ανθρώπινο εγκέφαλο και εάν η ανάκτηση του ύπνου, μπορεί να αντιστρέψει τη ζημιά.

Αλλά το γεγονός ότι οι θάνατοι του Αλτσχάιμερ έχουν αυξηθεί κατά ένα απίστευτο 50% από το 1999, μαζί με την δυσκολία που πολλοί από εμάς αντιμετωπίζουμε για να έχουμε έναν καλό ύπνο, σημαίνει ότι αυτό είναι κάτι που πρέπει να ερευνήσουμε σε βάθος και γρήγορα.

Η έρευνα έχει δημοσιευθεί στο Journal of Neuroscience.


Πηγή: www.psychologynow.gr

Δεν την κάλεσα τη σκλήρυνση…


Μια σχέση δύο δεκαετιών και κάτι… Η συγκλονιστική εξομολόγηση ασθενούς με κατά πλάκας σκλήρυνση…

Δεν είναι λίγες οι φορές που ακούσαμε άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση να μιλούν μέσα από την καρδιά τους για τη δική τους εμπειρία με την ασθένεια. Άνθρωποι που γνωρίζουμε, που είναι δίπλα μας. Συνάδελφοι, η μάνα, ο πατέρας, η αδερφή, ο φίλος… Άνθρωποι που έμαθαν να ζουν με αυτή τη νόσο. Να παλεύουν νυχθημερόν με τα συμπτώματά της…

Η Δέσποινα Ρούσσου. Μάχιμη δημοσιογράφος, αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Πολλαπλής Σκλήρυνσης. Ξέρει τι εστί η νόσος. «Μια σχέση δύο δεκαετιών και κάτι», όπως λέει. Την γνώρισε τη σκλήρυνση. Απ’ την καλή και την ανάποδη. Και στέλνει τα δικά της μηνύματα -πραγματικά μαθήματα ζωής… «Η ασθένεια εμφανίστηκε με ένα σύμπτωμα το οποίο δεν προδιέθετε μια τέτοια διάγνωση, αλλά κάτι άλλο λόγω της εποχής και του καιρού. Εκεί που νομίζαμε, εγώ και ο γιατρός τον οποίο επισκέφθηκα, ότι είχα πάθει ψύξη και ακολουθούσα μια θεραπεία γι’ αυτό, μπήκαν στη ζωή μου κάποιες “ξένες” ή “άγνωστες” λέξεις, όπως τις λέγαμε στο σχολείο.

Γιατρός με ειδίκευση στη νευρολογία, μαγνητική τομογραφία (MRI) και διάγνωση κατά πλάκας σκλήρυνση ή πολλαπλή σκλήρυνση. Είχα ξανακούσει τον όρο κατά πλάκας σκλήρυνση ή πολλαπλή σκλήρυνση, είχα δει ταινίες και επίσης γνώριζα ένα άτομο το οποίο υπέφερε από την ασθένεια και ήταν καθηλωμένο», λέει. Στο άκουσμα της διάγνωσης, πάγωσε. «Είδα τον εαυτό μου να κάθεται σε αναπηρικό τροχοκάθισμα. Οι αντιδράσεις που μου προκάλεσε, όπως αργότερα έμαθα ότι αναφέρουν οι περισσότεροι πάσχοντες, μοιάζουν να ακολουθούν ένα μοτίβο: άρνηση, θυμό, άγχος, κατάθλιψη, φόβο και ανασφάλεια…».

Να δεχθείς τη διάγνωση, αυτό είναι το μεγάλο θέμα. «Γιατί έτσι κι αργήσεις, δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις όπως πρέπει την ασθένεια με τη βοήθεια των ειδικών – νευρολόγων  – ψυχολόγων – φαρμάκων – φυσιοθεραπευτών», σημειώνει και μοιράζεται μαζί μας τις σκέψεις της: «Σκέφτομαι καμιά φορά πως η ψυχολογία  φέρνει τα πάνω κάτω σε μας που είμαστε διαγνωσμένοι με πολλαπλή σκλήρυνση. Πόσω μάλλον όσων η κατάσταση είναι προχωρημένη ή κάποιων που βρίσκονται σε τροχοκάθισμα. Υπολογίζεται πως 2.500.000 άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ). Από αυτούς, περισσότεροι από 10.000 ζουν στην Ελλάδα και γύρω στις 2.000 στην Κύπρο.

Στην πλειοψηφία τους είναι νέοι άνθρωποι, σε παραγωγική ηλικία, μεταξύ 20 και 40 ετών». «Δεν την κάλεσες τη σκλήρυνση», λέει. «Απλά ήρθε και στρογγυλοκάθισε με τα “πεσκέσια” της, όπως μουδιάσματα, απώλεια της αισθητικότητας, κινητικά προβλήματα σε διαφορετικό βαθμό από άτομο σε άτομο. Αυξημένος μυϊκός τόνος (σπαστικότητα) που μπορεί να συνυπάρχει με μυϊκές κράμπες, δυσλειτουργία των εντέρων, της ουροδόχου κύστης αλλά και σεξουαλική δυσλειτουργία. Συχνά υπάρχει δυσαρθρία, αταξία και τρόμος (τριάδα Charcot), δηλαδή δυσκολία στην ομιλία, κακός συντονισμός στο περπάτημα και διαταραχές στην ισορροπία όπως και τρέμουλο στα άκρα.

Επίσης μπορεί να υπάρχει νευραλγία τριδύμου, δηλαδή πόνος στη μια πλευρά του προσώπου, αδυναμία των μυών του προσώπου, οπτική νευρίτιδα, διπλωπία και ευαισθησία στο ζεστό. Συχνά οι ασθενείς έχουν εύκολη σωματική κόπωση, αίσθηση ζάλης αλλά και κάποιες φορές πόνους, σε ποσοστό που μπορεί να φτάνει το 30%-50% των περιπτώσεων». Αυτά είναι η πολλαπλή σκλήρυνση. Κάπως έτσι η καθημερινότητα των ασθενών…

Η ζωή αλλάζει…

Η ζωή αλλάζει; Άρδην, απαντά. «Και πρέπει να βρεις κουράγιο και δύναμη να την αντιμετωπίσεις. Κι αυτό δεν είναι εύκολο πάντοτε. Όταν είσαι υγιής, όλα είναι αρκετά εύκολα, η ζωή σου έχει έναν καθορισμένο ρυθμό, τον οποίο έχεις διαμορφώσει ανάλογα με τις υποχρεώσεις σου: επαγγελματικές, οικογενειακές, κοινωνικές και άλλες. Με τη σκλήρυνση τα δεδομένα δεν είναι πια δεδομένα. Τα απλά γίνονται περίπλοκα. Τα εύκολα δύσκολα. Οι ήττες διαδέχονται η μια την άλλη. Και τότε  αρχίζουν οι ανασφάλειες. Άραγε θα τα καταφέρω; Πώς; Γιατί με κοιτούν έτσι οι συνάδελφοι στη δουλειά;  Στους φίλους να το πω; Πώς θα με αντιμετωπίσουν; Και κάποια στιγμή το λες. Και διαπιστώνεις ότι οι πραγματικοί φίλοι μένουν».

«Η απόφαση να πολεμήσω»

Το γιατί σε μένα δεν έχει απάντηση, λέει η Δέσποινα. Απόφαση χρειάζεται: Να πολεμήσεις την ασθένεια. Και σε αυτό τον «πόλεμο» οι ασθενείς έχουν μεγάλο «οπλοστάσιο». «Έχουμε διάγνωση, αποδοχή, ψυχολογική στήριξη, ιατρική στήριξη, φαρμακευτική αγωγή, φυσιοθεραπευτική αγωγή». Παρά ταύτα, αναφέρει, οι ασθενείς βρίσκονται πολλές φορές αντιμέτωποι όχι μόνο με τη νόσο και τον εαυτό τους, αλλά και με το σύστημα υγείας και συχνά με αυτό που λέμε τέρας της γραφειοκρατίας. «Και να ξέρετε πολλές φορές είναι το ίδιο,  αν όχι περισσότερο, επώδυνο. Διότι είναι αρκετές οι φορές κατά τις οποίες κυνηγάς το αυτονόητο: Όπως το να μη βρίσκεσαι σε μια τεράστια λίστα αναμονής για μια εξέταση η οποία αν δεν γίνει στην ώρα της είναι λες και δεν έγινε. Όπως να σου παρέχονται όταν πρέπει φάρμακα τα οποία χορηγούνται στην Ευρώπη. Πράγματα τα οποία αν σου παρασχεθούν στην ώρα τους, θα μπορείς να συνεχίσεις να δουλεύεις και να προσφέρεις. Δε θα αναγκαστείς να κλειστείς στο σπίτι και να ζεις με επιδόματα…»

Η ασθένεια

Αξίζει να σημειωθεί ότι η μελέτη του κυπριακού πληθυσμού σε ό,τι αφορά την πολλαπλή σκλήρυνση παρουσιάζει αρκετές ιδιαιτερότητες και διαφορές από ό,τι οι πληθυσμοί που προέρχονται από την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και Αυστραλία, όπως αναφέρει το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου. Από ένα αρκετά μεγάλο δείγμα ασθενών που είναι καταγεγραμμένοι στο Ινστιτούτο (περίπου 1.000 ασθενείς) το 55% είναι γυναίκες και το 45% άνδρες, αναλογία που φτάνει περίπου το 1.2:1, κάτι που υπολείπεται της γνωστής υπεροχής 1.5:1 των γυναικών έναντι των ανδρών, όπως αναφέρεται στη διεθνή βιβλιογραφία. Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο από τα δημογραφικά στοιχεία των ασθενών του ΙΝΓΚ αφορά στην ηλικία έναρξης της νόσου. Είναι γνωστό ότι στο 80-90% των περιστατικών με πολλαπλή σκλήρυνση η νόσος εμφανίζεται στις ηλικίες μεταξύ 20-40 χρονών. Στον κυπριακό πληθυσμό το 85% των περιστατικών εμφανίζεται σε ηλικίες μεταξύ 20-55 χρονών, με ποσοστό περίπου 25% των ασθενών να εκδηλώνουν τη νόσο σε ηλικίες μεταξύ 40-55 χρονών. Η διάγνωση της νόσου γίνεται με την κλινική εικόνα και το ιστορικό των υποτροπών, τη διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας (MRI) και την οσφυονωτιαία παρακέντηση και τη μελέτη ύπαρξης αντισωμάτων στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό.

Άγνωστοι οι «ένοχοι»

Η αιτία και η προέλευση της πολλαπλής σκλήρυνσης παραμένουν άγνωστες. Θεωρείται ότι σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν γενετική προδιάθεση και (σε μεγαλύτερο βαθμό) περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως ιογενείς λοιμώξεις, η βιταμίνη D, το κάπνισμα, η έκθεση σε ακτινοβολίες κ.λπ.. Η πολλαπλή σκλήρυνση θεωρείται σήμερα μια αυτοάνοση πάθηση αν και το αντιγόνο στο οποίο στρέφεται τα ανοσοποιητικό μας σύστημα δεν έχει ξεκάθαρα ταυτοποιηθεί. Εκτός από την Ειδική Κλινική για την Πολλαπλή Σκλήρυνση στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, υπάρχει πολυθεματική ομάδα παρακολούθησης των ασθενών με ψυχολόγο, λογοθεραπευτή, τμήμα φυσικοθεραπείας, εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό και θάλαμο και ιατρούς άλλων ειδικοτήτων για την αντιμετώπιση της πολυσυμπτωματικής αυτής νόσου με διαταραχές από όλα σχεδόν τα άλλα συστήματα του ανθρώπινου σώματος.

Η θεραπεία της νόσου

Για τη θεραπεία της νόσου χορηγείται στις υποτροπές κορτιζόνη, κύρια ενδοφλέβια, αλλά και από του στόματος, σε μια προσπάθεια να περιορίσουμε τη φλεγμονή και τις συνέπειες αυτής, δηλαδή τα συμπτώματα και την αναπηρία που αυτά προκαλούν στους ασθενείς. Παράλληλα, σήμερα υπάρχει πληθώρα φαρμάκων που μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα εκδήλωσης των υποτροπών, τη δημιουργία καινούργιων φλεγμονών – εστιών στο MRI των ασθενών και την οποιαδήποτε επιδείνωση της αναπηρίας τους.

90 περιστατικά κάθε χρόνο

Στις δύο χιλιάδες υπολογίζονται στην Κύπρο οι ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση, περίπου 1.300 ασθενείς παρακολουθούνται στην εξειδικευμένη κλινική του Ινστιτούτου Νευρολογίας & Γενετικής Κύπρου (ΙΝΓΚ), ενώ ο αριθμός των νέων περιστατικών που διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο στην Κύπρο είναι περίπου 80-90. Σε παγκόσμια κλίμακα ο αριθμός των ασθενών ανέρχεται στα 2,5 εκατομμύρια. Το πόσο πολλοί ασθενείς υπάρχουν σε κάθε χώρα υπολογίζεται με τον αριθμό των ασθενών σε κάθε 100.000 κατοίκους και αυτό ονομάζεται επιπολασμός της νόσου για κάθε χώρα. Στην Κύπρο ο επιπολασμός της πολλαπλής σκλήρυνσης υπολογίζεται στους 175/100.000 κατοίκους.

Η ζωή είναι γεμάτη στιγμές

Το να έχεις πολλαπλή σκλήρυνση ή κατά πλάκας σημαίνει πως έχεις ακριβώς τις ίδιες ανάγκες και τα ίδια δικαιώματα με εκείνον που δεν έχει, τονίζει η Δέσποινα Ρούσσου. Αν και, όπως προσθέτει, η άγνοια, ορισμένες φορές, ή η ασυνειδησία κάποιων, οδηγεί σε συμπεριφορές που κάνουν τον ασθενή να νιώθει πως όχι μόνο είναι πραγματικά άρρωστος αλλά και πως είναι ανύπαρκτος. «Όταν ήμουν καλά άφηνα τις καλές στιγμές να κυλούν χωρίς να αντιλαμβάνομαι πόσο μοναδικές, πόσο σημαντικές ήταν. Τώρα με την ασθένεια γνωρίζω πως τίποτα δεν είναι δεδομένο, γιατί με πόνους περισσότερους ή λιγότερους η ζωή είναι γεμάτη στιγμές… Αύριο είναι μια άλλη μέρα και ποτέ δεν ξέρουμε σε τι κατάσταση θα μας βρει γι’ αυτό και ο καθημερινός αγώνας συνεχίζεται…»

Της Μαρίνας Κουμάστα
Πηγή: dialogos.com.cy

Αισθάνομαι εύθραυστος απέναντι στη Σκλήρυνση Κατά Πλακάς


Αισθάνεστε εύθραυστοι για την διάγνωση σας

Η αρχική διάγνωση της Σκλήρυνσης Κατά Πλάκας (ΣΚΠ) ή η ενημέρωση ότι η διάγνωσή σας έχει αλλάξει σε προοδευτική μπορεί να προκαλέσει έντονα συναισθήματα. Μπορεί να αισθανθείτε θυμωμένοι, ανήσυχοι ή θλιμμένοι. Μπορεί και να αισθάνεστε ίσως και ανακουφισμένοι, ειδικά αν έχει περάσει πολύς καιρός προσπαθώντας να ανακαλύψετε τον λόγο των συμπτωμάτων σας. Μπορεί να αισθάνεστε σοκαρισμένοι, ειδικά αν τα συμπτώματα ξεκίνησαν πολύ ξαφνικά και η διάγνωσή σας, έγινε μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Μπορεί να αισθάνεστε σαν να είναι εξωπραγματικό ή να συμβαίνει σε κάποιον άλλο. Μπορεί επίσης να αντιμετωπίσετε έλλειψη συναισθημάτων.

Ότι αισθάνεστε, είναι θετικό. Δεν υπάρχει σωστός τρόπος για να αντιδράσουμε στα νέα της διάγνωσης . 

Μερικοί άνθρωποι λένε ότι η προσαρμογή στη διάγνωση της ΣΚΠ είναι παρόμοια με τη διαδικασία της θλίψης, όπου λέγεται ότι αντιμετωπίζουν πέντε στάδια θλίψης. Τα στάδια δεν συμβαίνουν σε μια καθορισμένη σειρά και ίσως να μην τα αντιμετωπίσετε όλα.

Τα στάδια είναι:

  • Αρνούμενοι ότι κάτι συνέβη.  Αυτό σας επιτρέπει να απομονώσετε τον εαυτό σας από την αιτία και σας απομακρύνει από το αρχικό σοκ.
  • Νιώθετε θυμωμένοι.  Αυτός ο θυμός μπορεί να απευθύνεται σε άλλους ανθρώπους ή σε άψυχα αντικείμενα, αν και στην πραγματικότητα, είναι σαφές ότι δεν φταίνε.
  • Διαπραγματεύσεις.  Αυτός είναι ένας τρόπος να αισθάνεστε περισσότερο έλεγχο και μπορεί να σας κάνει να σκέφτεστε πράγματα όπως «Αν είχα δει τον γιατρό νωρίτερα» ή «Αν μόνο είχα μια δεύτερη γνώμη».
  • Κατάθλιψη ή χαμηλή διάθεση.
  • Αποδοχή.  Αυτό σας επιτρέπει να γίνετε πιο ήρεμοι, παρόλο που δεν είστε ευχαριστημένοι, αισθάνεστε καλύτερα και συνεχίζετε τη ζωή σας.


Αισθάνεστε εύθραυστοι για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων σας

Η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων μπορεί να θέλει πολύ υπομονή. Η κόπωση, ο πόνος, η κατάθλιψη, το άγχος και άλλα συμπτώματα μπορεί να σας κάνουν να νιώθετε εύθραυστοι. Μπορεί να μην κοιμάστε καλά και αυτό μπορεί να το κάνει ακόμα πιο δύσκολο. Μπορεί να διαπιστώσετε ότι τα συμπτώματά σας ποικίλλουν από μέρα σε μέρα ή ακόμα και από στιγμή σε στιγμή, γεγονός που μπορεί να πάρει αρκετό καιρό κάποιος για να συνηθίσει.

Μπορεί να είναι καλό να σκεφτείτε το τι μπορεί να σας κάνει να νιώθετε συναισθηματικά καλά. Ανησυχείτε για κάτι συγκεκριμένο και υπάρχει κάτι που μπορείτε να κάνετε για να βελτιώσετε τα πράγματα; Θα μπορούσατε να λάβετε θεραπεία για τα συμπτώματά σας; Θα μπορούσατε να βελτιώσετε τη ρουτίνα σας για το βραδινό ύπνο, έτσι ώστε να έχετε περισσότερες πιθανότητες για ξεκούραση; Υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε μόνοι σας ή μήπως είναι καιρός να συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας;

Αισθάνεστε εύθραυστοι μπροστά στην οικογένεια σας

Μπορεί να ανησυχείτε για τον αντίκτυπό σας στους γύρω σας, συμπεριλαμβανομένου του συντρόφου σας, των παιδιών, των αδελφών ή των γονέων σας. Μπορεί να αισθανθείτε ότι η ΣΚΠ παρεμβαίνει στις σχέσεις σας, συμπεριλαμβανομένων των προσωπικών στιγμών. Μπορεί να αισθάνεστε διαφορετικά για τον εαυτό σας ή για το σύντροφό σας ή ίσως να ανησυχείτε για το πώς τα συμπτώματα, συμπεριλαμβανομένων των δυσκολιών στην κόπωση, τον πόνο ή την ένταση, περιορίζουν τις δραστηριότητές σας.

Το να είστε ανοιχτοί για το πώς αισθάνεστε και για το πώς επηρεάζει η ΣΚΠ, μπορεί να είναι πραγματικά χρήσιμο. Ίσως χρειαστεί να δώσετε έμφαση στην απρόβλεπτη φύση της ΣΚΠ, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορείτε να υποσχεθείτε ότι θα κάνετε σίγουρα κάτι σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Σε αντάλλαγμα, καλό είναι να ενθαρρύνετε την οικογένειά σας να είναι ανοιχτή μαζί σας. Θα έχουν τις δικές τους ερωτήσεις και ανησυχίες. Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμο να μιλήσετε με ανθρώπους εκτός της οικογένειας για να έχετε μια ανεξάρτητη άποψη. Αυτό θα μπορούσε να είναι ένας καλός φίλος, άλλοι άνθρωποι με σκλήρυνση κατά πλάκας ή ένας γιατρός.

Αισθάνεστε εύθραυστοι για το μέλλον σας

Μπορεί να ανησυχείτε για το μέλλον και για το τι μπορεί να σημαίνει για εσάς η ΣΚΠ. Αυτή είναι μια φυσική και κοινή απάντηση στη διάγνωση και όταν ζούμε μαζί της μακροπρόθεσμα. Ίσως να είχατε ένα επεισόδιο με νέα ή αυξημένα συμπτώματα ή να κάνατε μια υποτροπή και αυτό μπορεί να το σκεφτήκατε περισσότερο για το τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον. Η ΣΚΠ έχει μια απρόβλεπτη κατάσταση και για να μάθουμε να ζούμε με αυτήν την αβεβαιότητα μπορεί να είναι προκλητική.

Η ζωή δεν έχει ποτέ ένα σταθερό μονοπάτι, αλλά σημαντικά γεγονότα ή αλλαγές που υπογραμμίζουν αβεβαιότητες για εμάς.

"Προσπαθήστε να μην επικεντρωθείτε σε μεγάλο βαθμό για το τι μπορεί να συμβεί ή να υποθέσετε ότι η ΣΚΠ θα επηρεάσει κάποια συγκεκριμένη πτυχή της ζωής σας. Αυτός ο χρόνος σκέψεις και η ενέργεια θα μπορούσαν να δαπανηθούν με πιο θετικό τρόπο σε κάτι που είναι σημαντικό για εσάς αυτή τη στιγμή."

Πώς συνδέονται τα αυτοάνοσα νοσήματα με την ψυχολογία μας


Το ανοσολογικό σύστημα έχει ως σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα μικρόβια, τα παράσιτα ή τα ξένα κύτταρα. Το ανοσολογικό σύστημα παρουσιάζει 4 χαρακτηριστικές ιδιότητες:

  • Εκπαιδεύεται, δηλαδή όταν θα προσβληθεί από τον εισβολέα θα “μάθει” τον εισβολέα και θα αναπτύξει ειδική ανοσία.
  • Αναπτύσσει ειδική μνήμη έναντι των εισβολέων που έχει “δει”.
  • Παρουσιάζει ανοσολογική ανοχή, δηλαδή δε στρέφεται κατά του εαυτού του αλλά διακρίνει τα στοιχεία του οργανισμού του από τα ξένα (αυτοανοχή).
  • Συνεργάζεται και με άλλα συστήματα του οργανισμού, όπως το νευρικό, μεταβολικό, ενδοκρινολογικό.

Η απώλεια της αυτοανοχής οδηγεί σε παθολογικές καταστάσεις που ονομάζονται αυτοάνοσα νοσήματα που σημαίνει ότι το ανοσολογικό σύστημα επιτίθεται εναντίον δικών του κυττάρων, ιστών και οργάνων με αποτέλεσμα την ανάπτυξη νόσου.

Τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι πολυπαραγοντικής αιτιολογίας. Στην ανάπτυξή τους συμμετέχουν γενετικοί, περιβαλλοντικοί (π.χ ιοί, μικρόβια, υπεριώδης ακτινοβολία), ορμονικοί (π.χ οιστρογόνα) και νευροψυχολογικοί παράγοντες (π.χ ψυχοτραυματικά γεγονότα, έντονο στρες).

Τα αυτοάνοσα νοσήματα αφορούν όλες τις ηλικιακές ομάδες και διακρίνονται σε:

  • οργανοειδικά, δηλαδή σε αυτά όπου προσβάλλεται ένα όργανο (π.χ Διαβήτης τύπου Ι) και σε
  • συστεμικά όπου προσβάλλονται πολλά όργανα (π.χ ερυθηματώδης λύκος, ρευματοειδής αρθρίτιδα κλπ.).

Στρες και Αυτοάνοσα Νοσήματα

Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στο στρες. Η κύρια ορμόνη του στρες, η κορτιζόλη έχει επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα. Γενικά, βοηθά στην εξισορρόπηση της ανοσοποιητικής λειτουργίας.
Όταν το στρες είναι ισχυρό, ο έλεγχος της κορτιζόλης στο ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί μόνιμα να μειωθεί, οδηγώντας στην αύξηση της φλεγμονής. Η αύξηση της φλεγμονής οδηγεί σε ένα εύρος ασθενειών και διαταραχών συμπεριλαμβανομένων αυτοάνοσων, καρδιολογικών νοσημάτων και διαβήτη.

Το ποια διαταραχή θα αναπτυχθεί κάθε φορά είναι αποτέλεσμα συνδυασμού γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Όταν το στρες είναι ισχυρό, ο οργανισμός αρχίζει να αποκτά αντίσταση στην κορτιζόλη ή δεν παράγει αρκετή κορτιζόλη.
Όταν αυτό συμβαίνει, η φλεγμονή μπορεί να αυξηθεί λόγω ελλείμματος ενδογενούς αναχαίτισης. Η αύξηση της φλεγμονής μπορεί λοιπόν να οδηγήσει στην εκδήλωση και αυτοάνοσων νοσημάτων. Ενδεχομένως το στρες δεν προκαλεί αυτοάνοσο νόσημα από μόνο του. Ωστόσο για άτομα που έχουν γενετική προδιάθεση, το στρες μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες που οδηγούν στην ανάπτυξη της ασθένειας.

Υπάρχουν πάνω από 50εκ. Αμερικανοί που ζουν με ένα αυτοάνοσο νόσημα και το 75% είναι γυναίκες σύμφωνα με τον Αμερικανικό Οργανισμό για τα Αυτοάνοσα Νοσήματα.

Αυτές οι ασθένειες είναι χρόνιες και η αποτελεσματικότητα της θεραπείας είναι απρόβλεπτη. Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να επιβραδύνει την πρόοδο της νόσου, όμως σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν από ήπιες ως σοβαρές παρενέργειες των φαρμάκων. Ένας παράγοντας που κάνει τη διάγνωση και τη θεραπεία δύσκολη είναι η ευρεία ποικιλία των συμπτωμάτων και οι πολλαπλές περιοχές του οργανισμού που μπορεί να επηρεαστούν.

Η διάγνωση μπορεί να πάρει πολλά χρόνια, ειδικά αν δε λαμβάνονται σοβαρά υπόψη τα συμπτώματα ή ο ασθενής έχει πειστεί ή έχει οδηγηθεί από το περιβάλλον του να αισθάνεται ότι όλα τα συμπτώματα είναι “στο μυαλό του”, κάτι που συνεισφέρει στο να αισθάνονται οι ασθενείς αβέβαιοι για τα συμπτώματά τους και να αναρωτιούνται πόσο γνωρίζουν το σώμα τους και τον οργανισμό τους. Είναι ενθαρρυντικό να τονιστεί ότι η συνεχής ιατρική έρευνα που έχει ως αποτέλεσμα την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία έχει δώσει στους ασθενείς την ελπίδα ότι μπορούν να ζήσουν πιο ολοκληρωμένη και πιο παραγωγική ζωή.

Ζώντας με ένα Αυτοάνοσο Νόσημα: κοινωνικό και συναισθηματικό πλαίσιο

Ένα κοινό θέμα που αναδύεται ανάμεσα στους ανθρώπους που ζουν με ένα αυτοάνοσο νόσημα είναι το συναίσθημα της μοναξιάς με την ασθένειά τους. Αρκετοί θεωρούν ότι η οικογένεια και οι φίλοι είναι διαθέσιμοι και υποστηρικτικοί αρχικά ή όταν προκύψει μια κρίση, όπως είναι η νοσηλεία, αλλά ότι αυτή η υποστήριξη εξασθενίζει μακροπρόθεσμα.

Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι η οικογένεια και οι φίλοι έχουν και οι ίδιοι από τη μεριά τους βιώσει την απώλεια του αγαπημένου πρώην εαυτού του ασθενούς και συχνά αισθάνονται από τη μεριά τους άγχος και θλίψη. Οι αντικρουόμενες ανάγκες του ασθενή μεν, να βρει και να αποδεχτεί μια καινούρια αίσθηση του εαυτού και αυτές των αγαπημένων δε, να πιαστούν απ’ ό,τι ήξεραν ως τώρα μπορεί να αποτελέσουν πηγή έντασης και στρες στις σχέσεις.

Αρκετοί άνθρωποι με χρόνιο αυτοάνοσο νόσημα νιώθουν ότι υπάρχει ένα έλλειμμα κατανόησης από τους κοντινούς τους ανθρώπους για τις εμπειρίες που βιώνουν και μια έλλειψη επιθυμίας από τους κοντινούς τους να μάθουν για την πάθησή τους.

Αυτό μπορεί να δημιουργήσει συναισθήματα απόρριψης που μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένα συναισθήματα απομόνωσης και μοναξιάς.

Το να διαγνωστεί κάποιος και να ζει με ένα αυτοάνοσο νόσημα, πολλές φορές επηρεάζει την εικόνα του εαυτού και την αντίληψη για τον εαυτό. Ερωτήματα όπως, “ποιος θα με θέλει τώρα” ανακύπτουν, ειδικά σε νεαρότερα και ανύπαντρα άτομα. Συναισθήματα χαμηλής αυτοεκτίμησης, θλίψης, ακόμα και κατάθλιψης συχνά βιώνονται από ανθρώπους που ζουν με αυτοάνοσα νοσήματα και κάποια άτομα μπορεί να βρίσκουν βοηθητική την ψυχοθεραπεία.

Αποτελεσματικότητα της ψυχοθεραπείας στα αυτοάνοσα νοσήματα

Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει μια σημαντική μείωση στα επίπεδα κατάθλιψης, ανησυχίας και καθημερινού στρες σε όσους αντιμετωπίζονται ψυχοθεραπευτικά με γνωστικοσυμπεριφορικές μεθόδους και μια σημαντική βελτίωση στη γενική ποιότητα ζωής και τη βίωση σωματικών συμπτωμάτων.

Με τη γνωστικοσυμπεριφορική θεραπεία επιτυγχάνεται επαναπρογραμματισμός των σκέψεων όσον αφορά τις πεποιθήσεις υγείας. Επίσης, με την αλλαγή των δυσλειτουργικών αρνητικών σκέψεων επιτυγχάνεται αλλαγή στη συμπεριφορά και τη συναισθηματική βίωση. Τέλος, ο ψυχολόγος υγείας βοηθάει τον ασθενή να δεχθεί τη διάγνωση και να προσαρμόσει ανάλογα τη ζωή του, να κατανοήσει τις πληροφορίες του ιατρού και άλλων επαγγελματιών υγείας, να συμμορφωθεί με τη φαρμακευτική αγωγή και την όποια θεραπεία και να βάλει στοχους για το μέλλον.


Συγγραφή Άρθρου:  Ελίνα Τσιούλη – Ψυχολόγος

Βιβλιογραφία
“Association of Stress-Related Disorders With Subsequent Autoimmune Disease,” Song, H., Fang, F., Tomasson, G., et al, JAMA 2018; 319:2388-2319
McGonagle D, McDermott MF. A proposed classification of the immunological diseases. PLoS Med. 2006;3:e297.
Efficacy of Cognitive Behavioural Therapy for the Treatment of Chronic Stress in Patients with Lupus Erythematosus: A Randomized Controlled Trial. Psychotherapy and Psychosomatics 2010; 79:107-115

Πηγή: psychology.gr


Συντάξεις Αυγούστου 2019 - Πότε πληρώνονται


Οι ημερομηνίες καταβολής των συντάξεων σε όλα τα Ταμεία. Στο τέλος του μήνα ξεκινούν οι πληρωμές για τις συντάξεις Αυγούστου 2019.

Αναλυτικά:


  • Το Δημόσιο θα καταβάλλει τις συντάξεις Αυγούστου 2019 την Τρίτη 30 Ιουλίου 2019
  • Το ΙΚΑ θα καταβάλλει τις συντάξεις Αυγούστου 2019 την Τρίτη 30 Ιουλίου 2019
  • Το ΝΑΤ θα καταβάλλει τις συντάξεις Αυγούστου 2019 την Τρίτη 30 Ιουλίου 2019
  • Ο ΟΑΕΕ θα καταβάλλει τις συντάξεις Αυγούστου 2019 την Παρασκευή 26 Ιουλίου 2019
  • Ο ΟΓΑ θα καταβάλλει τις συντάξεις Αυγούστου 2019 την Παρασκευή 26 Ιουλίου 2019
  • Το ΕΤΑΑ (μη Μισθωτών) θα καταβάλλει τις συντάξεις Αυγούστου 2019 την Παρασκευή 26 Ιουλίου 2019
  • Ο ΟΠΕΚΑ θα καταβάλλει τις συντάξεις Αυγούστου 2019 των Ανασφάλιστων Υπερηλίκων την Παρασκευή 26 Ιουλίου 2019


Τα υπόλοιπα ταμεία του ΕΦΚΑ (Μισθωτών) θα καταβάλλουν τις συντάξεις Αυγούστου 2019 την Τρίτη 30 Ιουλίου 2019

Οι προσωρινές συντάξεις Ενόπλων Δυνάμεων, Σωμάτων Ασφαλείας και Πυροσβεστικού Σώματος του Αυγούστου 2019 θα καταβληθούν την Τρίτη 30 Ιουλίου 2019

Οι Επικουρικές Συντάξεις (ΕΤΕΑΕΠ) Αυγούστου 2019 θα πληρωθούν την Παρασκευή 2 Αυγούστου 2019